İLK TÜRK MODERN SAVUNMA SANAYİİ MÜTEŞEBBİSİ NURİ KİLLİGİL PAŞA (1. Bölüm)

by silahsever

İLK TÜRK MODERN SAVUNMA SANAYİİ MÜTEŞEBBİSİ NURİ KİLLİGİL PAŞA (1. Bölüm)

(Nuri Killigil yazı dizisi; Nuri Killigil’in hayatı ile savunma sanayii geçmişi, Nuri Killigil 9×17 çap 9+1 kapasiteli hizmet/servis tabancası ve Nuri Killigil 9×19 çap 11+1 kapasiteli atış tabancası prototipi olmak üzere 3 bölümden oluşacaktır.)

Cihanda tarih boyunca büyük izler bırakan, önemli savaşlarda büyük başarılar elde eden Türk ulusunun ilk modern savunma sanayii yatırımcısı olan Nuri Paşa’yla bireysel silahlar yazı dizinine başlamayı anlamlı buluyoruz.

Artık iyice dejenere olan toplumumuzda bu ismi az bilinen kahramanlarımızı unutmamak adına…

Osmanlı Ordusunun Genç Mensubu Nuri Bey

-Nuri Killigil Kimdir?

Özgün ilk tabancamızı tasarlayan ve hayata geçiren Nuri Killigil Paşa, 1881 yılında İstanbul’da doğdu.

Ağabeyi Enver Paşa, Babaları Ahmet Bey ile Nuri Bey

-Askerî Geçmişi

Zaferler sahibi abisi Enver Paşa’nın kardeşi olan Nuri Killigil, I. Dünya Savaşı’nın sonlarında Azerbaycan’a hakim olan Rus ve Ermeni birliklerinin Mart Olayları adı ile anılan Müslüman katliamları yapmaları üzerine, Kafkas İslam Ordusu adında Osmanlı, Azeri ve Dağıstan askerlerinden oluşan bir ordu ile Azerbaycan’ı işgalden kurtarma harekâtını başlatan isimdir.

Dünya Harbi’nde aldıklarıyla yetinmeyen İngilizler; Bu ordunun önünü kesmek ve Azerbaycan’ı kontrol eden Rus ve Ermeni birliklerine yardım etmek için Bakü’ye küçük bir kuvvet yollamışlardı. Fakat Nuri Paşa, komutasındaki Kafkas İslam Ordusu’nun Azerbaycan genelinde büyük destek bulup güçlenmesi üzerine Bakü Muharebesi’nde İngilizler’i yendi ve buradan çekilmelerini sağladı. 15 Eylül 1918’de Bakü’nün kurtarılmasından sonra ekim ayında bir Osmanlı müfrezesi Dağıstan’a geçerek orayı da Rus işgalinden kurtardı.

Ancak ne var ki, Suriye cephesinde, Liman von Sanders komutasındaki Osmanlı Yıldırım Ordular Grubu’nun, Edmund Allenby komutasındaki İngiliz ordusu karşısında Nablus Hezimetine uğraması sonucu Mondros Mütarekesi yapıldı. Mütârekenin ardından Enver Paşa ülkeyi terk etti. Türkiye, Moskova Antlaşması ile Azerbaycan’ı Sovyetler Birliği’ne terk etmesi üzerine Kafkas İslâm Ordusu da dağıldı.

Nuri Paşa

-Savunma Sanayii Geçmişi

Bu savaştan sonra Almanya’da yaşayan Nuri Killigil, 1938 yılında Türkiye’ye döndü ve Zeytinburnu’nda kok kömürü satan bir şirketi satın alıp burayı bir madeni eşya fabrikasına dönüştürdü. Bu fabrikada tabanca, matara, demir çubuk, gaz maskesi ve mermi üretmeye başladı.

Ankara’daki Alman büyükelçisi Franz von Papen 1941 yılında görüşmeye başlayan Nuri Killigil, Türkiye’de Turancı harekete gizli destek vererek Almanların müttefikliğini kazandı. Nuri Paşa’nın görüşleri, Alman Dışişleri Bakanlığı’nın Türkiye işlerinden sorumlu müsteşarı Ernst Woermann tarafından rapor haline getirilip, Almanya’da Turancılık Masası’nın ve SS Doğu Türkistan Alayı’nın kurulmasına öncülük etti.

Gönlünde Turan fikri ile yaşayan Nuri Paşa, Türkiye ile bütünleşecek diğer Türk halklarının ilk olarak Türkiye sınırlarına yakın yaşayan Azerilerle Türkmenler olacağına inanıyor, bunlardan sonra da Tataristan’a kadar uzanan bölgede yaşayan diğer Türk halklarının bütünleşeceğini öngörüyordu. Bunun sebeple Türkiye, Almanya ile birlikte Sovyetler Birliği’ne karşı savaşmalı, Almanlar da Türk asıllı Sovyet esirlerinden ordu kurup Türkiye’nin emrine vermeliydi. Almanların bu görüşlere karşı şüphelerini giderebilmek amacıyla, Osmanlı ordusunda bu fikirleri paylaşan subayların çoğunlukta bulunduğunu, hükümetin bu görüşmelerden haberdar olduğunu, halkın ise bu fikirleri çabukça benimseyeceğini öne sürdü.

Nuri Killigil, Sütlüce’deki Fabrikada, Ürettikleri Değişik Tip ve Ebatlarda Uçak Bombaları İle Birlikte

-Fabrikanın Taşınması

Daha sonra Killigil fabrikasını genişleterek Sütlüce’ye taşıdı, yeni motor ve makinelerle havan ve havan mermisi üretimine de başladı. Bir süre sonra fabrikanın silah üretmeyeceğini beyan etti. Fakat fabrika, silah ve savaş aletleri üretimine gizlice devam etti.

Nuri Killigil Sütlüce Fabrikası’ndaki Patlamanın Çizimi

-Sütlüce’deki Fabrikada Meydana Gelen Patlama ve Nuri Killigil’in Şehit Oluşu

2 Mart 1949 günü saat 17.10’da fabrikada faili meçhul peş peşe üç büyük patlama meydana geldi. İlk patlama kimyahanede olmuştu. Oradan cephane deposuna sıçrayan ateş, mühimmatın patlamasına yol açmış, ertesi gün bile duman ve patlamalar devam etmişti. Barut kokusu, Galata köprüsünden hissedilmekteydi. Fabrika çevresi, kordon altına alındı. Dönemin İçişleri Bakanı, Ankara’dan gelerek tahkikatla bizzat ilgilendi.

Aralarında Nuri Killigil’in de bulunduğu 27 kişi bu patlamada hayatlarını kaybetti. Nuri Killigil’in naaşına ulaşılamadı ve boş tabutla cenaze töreni düzenlendi. Patlamanın nasıl gerçekleştirildiği ise meçhul kaldı. Olayın bir sabotaj olduğu da iddia edildi.

Okumaya Devam Edin...

1 Yorum

Mehmet Akbulut 07/07/2020 - 00:50

Enver Paşanın Erkek kardeşi Kafkas İslam Ordusu lideri hakkında bu kadar bilgiyi bize aktardığınız için teşekkür ederim.

Reply

Yorum Yap